Categorie: Praktijkvoering

Ontwikkelingen, maar waarheen?

Ons vak gaat momenteel twee kanten op, Er is de academische kant, die zodanig uitgehold is dat toegewijde mensen de universiteit en zelfs het vak verlaten. Sommige van hen hebben in de kranten gestaan met interviews over de moeilijkheden in academia. Weliswaar is er een grote schoonmaak gaande op het gebied van statistiek en replicatie van onderzoek, maar de komende jaren zal dit vooral betekenen dat er veel puin geruimd moet worden en dat het leeuwendeel van de populair-wetenschappelijke opvattingen over de mens op de korrel genomen moet worden. En dan is er de niet-academische populaire kant van de psychologie, waar amateurisme en briljante professionele creativiteit door elkaar lopen en nog niet van elkaar onderscheiden worden.

In de praktijk van de behandeling zie ik dezelfde moeizame ontwikkeling. De kant die we als professionals opgetrokken worden is volledig gesystematiseerd volgens evidence based principes, waarbij we bedolven worden on micromanagement. Let wel: evidence based werken is okee, daar is letterlijk niks mis mee. Maar het is sinds jaar en dag bekend dat micromanagement de manier is om mensen te demotiveren, om de taakuitvoering oppervlakkig en knullig te maken, en om elke vernieuwing en verbetering in de kiem te smoren. Toch laten de behandelaren in de psychologie zich in groten getale micromanagen zonder echt voor zichzelf op te komen. De contractvrijen behoren feitelijk ook tot deze groep. Niet omdat ze niet in verzet zijn; dat zijn ze wel. Maar het verzet betreft het ondertekenen van een nog veel verder reikend micromanagement van verzekeraars, waarbij de twee grootste struikelblokken het omzetplafond en de macht tot financiële straffen zijn die de verzekeraars kunnen uitoefenen over de behandelaar. Verder dan dat kan het verzet niet reiken: ook als contractvrije moet je je aan alle protocollen, softwaregebruik, minutenregistratie, diagnoseselectie en overig micromanagement houden om een factuur te kunnnen schrijven. Ik ben er niet zeker van wat erger is: gecontracteerd zijn en dus moeten werken als het beste kindje in de klas om je brood te kunnen behouden, of contractvrij zijn en dus moeten werken als het beste kindje in de klas om je brood te kunnen behouden. De manier waarop er jacht op je wordt gemaakt is verschillend, maar de professionele verstikking is in beide gevallen een feit.

En dan is er een groeiende groep die dus helaas gemarginaliseerd werkt. Dat zijn niet de contractvrijen, dat zijn degenen die onverzekerde zorg leveren. De meesten zijn doctorandus en hebben daarna zelf gekozen hoe ze zich verder willen scholen. Sommigen doen de cgt opleiding, anderen doen hypnose, en ga zo maar door. Ze maken gebruik van die vrije ruimte die er nog is en ze gaan gewoon aan de slag. Inderdaad, hun gelederen zijn veel minder strak gereguleerd en veel meer gevarieerd, en het ziet er naar uit dat dat voorlopig zo zal blijven. Een groeiend aantal gz-psychologen begeeft zich nu ook onder hen, om zodoende verlost te zijn van het micromanagement van de verzekerde zorg. De kwaliteit binnen deze groep psychologen is uiteraard variabel en heeft weinig tot niets met de behaalde titels te maken. Maar wat er wel is: ze zijn allemaal gemotiveerd, en ze kunnen zich in alle rust toeleggen op de uitoefening van hun vak, want ze worden niet gemangeld onder de druk van de overheid en de verzekeraars. Ze zijn de klussers in de wereld van de aannemerij. Ze kunnen op maat werken en hun eigen tarief vaststellen. (Ook al geldt dat dan weer niet voor de gz-psychologen onder hen; die moeten zorgen dat ze OVP bieden, zich aan het tarief van de zorgautoriteit houden, en zich officieel beperken tot onverzekerde zorg of tot nadrukkelijk schriftelijk aangevraagde zelfbetaalzorg.) Maar goed. Toch stukken beter dan werken in de verzekerde zorg.

Ik verwacht dat voorlopig deze trends door zullen zetten. De officiële psychologische zorg heeft de neiging geïnstitutionaliseerd en platgedrukt te worden tot het een kas is met tomatenplantjes die te zwak zijn om zonder steun overeind te staan en die allemaal precies even grote tomaatjes afleveren. Gegarandeerde tomaatjes met een gegarandeerde omvang, smaak en kwaliteit. Maar wel kunstmatige, geen echte, en zeker niet op maat. En de klusserij zal alles te bieden hebben van ondoordachte goedbedoeldheid tot aan optimale, doorwrochte psychotherapeutische interventies ongeacht de opleiding en kwalificaties van de psycholoog in kwestie. De klant moet het net als voorheen de goeden en de slechten op eigen gezag van elkaar onderscheiden. Het zal overigens ook in dit veld zijn, en niet alleen in de wetenschap, dat belangrijke vernieuwing en inzichten ontwikkeld zullen worden. Het inzicht in emotionele chantage en gaslighting is van oudsher een van de belangrijkste inzichten in de psychologie, maar het wordt voor het overgrote merendeel in deze gelederen beoefend en tot bloei gebracht.

Hoe moet dit verder? Hoe krijgen we de wetenschap weer zo menselijk dat hartstochtelijke wetenschappers niet veranderen in afgebroken kasplantjes, en hoe krijgen we de dagelijkse praktijk weer zo gezond dat ze tegelijk kan aansluiten bij de wetenschap en vrij blijven van het wurgende micromanagement dat de politiek nu via de zorgverzekeraars over ons uitstort?

Het antwoord daarop is simpel: door te zorgen dat geld niet de belangrijkste factor is in het geheel. Maar daarover later meer.

Contractvrije psychologen

In 2009 heb ik de groep ‘Contractvrij’ opgericht. Eind 2008 was ook voor de psychologen in de basis-ggz (toen nog ‘eerstelijnspschologie’ genoemd) het contracteren losgebarsten. Ik heb me daar indertijd met hand en tand tegen verzet. En ik was niet de enige. Op een oproep in het blad van de vereniging kwamen in korte tijd meer dan 250 collega’s af.

Sindsdien wisselen wij met elkaar informatie en overwegingen uit in onze online groep, uitsluitend toegankelijk voor psychologen en psychotherapeuten die (deels) contractvrij werken en/of daarin geïnteresseerd zijn. Daarnaast staan diegenen van ons die dat wensen, op een site speciaal voor contractvrij werkenden.

In de loop van de jaren hebben we weleens iets van ons laten horen. Destijds heb ik een keer een artikel geschreven in een tijdschrift of op een blog. Af en toe zochten leden van onze groep contact met politici en/of journalisten. We hebben regelmatig geprobeerd om bij de beroepsvereniging meer aandacht te krijgen voor het belang van contractvrij werken. Zo nu en dan hebben we mailtjes gestuurd naar politieke partijen en/of kamerleden.

De laatste tijd groeit onze groep steeds sneller. We naderen nu de 400 leden. We komen ook steeds meer tegenstand tegen. De akte van cessie wordt regelmatig niet geaccepteerd door de verzekeraar, verzekeraars verstrekken aan hun verzekerden foutieve informatie over ongecontracteerde zorgverleners en hun facturen, uitbetalingen stagneren of worden teruggevorderd en er is heel veel bureaucratie. De laatste tijd klinkt ook weer wat vaker het geluid dat ongecontracteerd werkende psychologen de zorg duur zouden maken. Echter, dat is onzin. https://psychologenpraktijk.wordpress.com/2018/01/09/contract-vrije-zorg-verleners-opnieuw-zwart-gemaakt/

Onze groep weert zich nog steeds kranig, zo nu en dan zelfs met behulp van een advocaat. Echter, de vermoeidheid maakt zich ook van velen van ons meester. We zijn toe aan een frisse wind, een nieuwe koers… een regering die de zorg niet als markt ziet en de zorgverlener niet als zakkenvuller; verzekeraars die de zorgverlener respecteren in haar deskundigheid en professionaliteit.

En aan een beroepsvereniging die weer gaat doen wat een beroepsvereniging behoort te doen. Maar daarover later meer.

Van verzekerde zorg naar onverzekerde zorg

BELANGRIJKE MEDEDELING VOOR VERZEKERDEN DIE HULP ZOEKEN vanaf 1 december 2017

Geachte verzekerde,

Ik heb onlangs moeten beslissen dat ik voorlopig geen verzekerde zorg kan leveren.

De reden is dat het leveren van verzekerde zorg bedolven is geraakt onder wetten en regels die de kwaliteit van de verzekerde zorg ernstig in het nauw brengen. Door over te stappen naar niet verzekerde zorg kan ik de kwaliteit leveren waar ik voor sta.

Ik zal beschikbaar blijven voor coaching en counseling voor eenieder die zelf wil betalen voor goede hulp. (Wie een hoog aanvullend pakket heeft kan zelfs in sommige gevallen een vergoeding krijgen). Tevens blijf ik mij inzetten voor bijzondere doelgroepen die normaliter moeite hebben met het vinden van passende hulp, zoals expats en buitenlandse hulpvragers, hoogbegaafden, ex-sekteleden, internetverslaafden, pornoverslaafden, relaties of gezinnen met gedragsescalaties, en slachtoffers van misbruik tijdens relatie of echtscheiding. Tevens zal ik diegenen die contact zoeken maar geen plek bij mij kunnen vinden, proberen te wijzen op passende hulp met of zonder vergoeding.

Ik hoop dat de geestelijke gezondheidszorg in de toekomst door de politiek in een gezonder vaarwater gebracht zal worden, zodat mijn prachtige vak weer over de hele linie op voldoende niveau kan worden uitgeoefend.

JT

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén